··

God Morgon

Jeopolitik · Avrupa · İsveç · Türkiye · ekonomi
Background

13 Eylül 2026 İsveç genel seçimleri

İsveç 13 Eylül'de 2026–2030 dönemi için Parlamentonun (Riksdag) 349 üyesini seçiyor. Novus'un haziran ölçümünde muhalefetin önde oluşu 9,6 puan, Verian'ın SVT için yaptığı son ölçümde 10 puan. Ama sandalyeleri en az onun kadar belirleyen şey yüzde dörtlük baraj: Liberal Parti, 2026'da yayımlanan her Novus ölçümünde barajın altında kaldı.

Liberal Parti, 2026'nın her Novus ölçümünde yüzde dörtlük barajın altında kaldı; Novus temmuzda partiyi 2006'dan bu yana görülen en düşük seviyeye koydu. 2022'de partinin 16 sandalyesi çoğunluğu 176'ya 173 yapmıştı. İsveç 13 Eylül'de sandık başına gidiyor.
13 Eylül 2026 İsveç genel seçimleri

13 Eylül'de ayrıca 21 bölge ve 290 belediye meclisi seçiliyor. Parlamentoda sekiz parti bulunuyor ve sandalyeler oy oranına göre dağıtılıyor. Bir partinin sandalye kazanması için ülke genelinde oyların yüzde dördünü ya da tek bir seçim çevresinde yüzde on ikisini alması gerekiyor. Sandalyelerin oylardan daha uzağa gidebilmesinin nedeni bu baraj. Ulf Kristersson, İlımlı Muhafazakâr Parti, Hristiyan Demokratlar ve Liberal Parti'den oluşan, dışarıdan İsveç Demokratlarının desteğiyle ayakta duran hükümetin başbakanı. Bu dört parti Tidö partileri diye anılıyor.

İsveç İstatistik Kurumu 28 Nisan ile 28 Mayıs 2026 arasında 4.542 kişiye sordu ve Liberal Parti'yi yüzde 2,5'te buldu. Novus'un 1–14 Haziran'daki saha çalışması muhalefete 9,6 puanlık bir üstünlük verdi. Novus'un haziran rakamlarıyla Liberal Parti hiç sandalye kazanamazdı. Verian'ın SVT için yaptığı son ölçümde muhalefet yüzde 53,9'da, Tidö partileri yüzde 43,9'da. Tidö partileri 2022'de 176'ya 173 sandalyeyle kazanmıştı; siyaset bilimci Henrik Ekengren Oscarsson bu farkı yaklaşık 46.000 oy olarak veriyor.

Andersson kampanyasını daha güvenli, daha zengin ve daha bütünleşmiş bir İsveç üzerine kuruyor; hükümeti işsizlik, iflaslar ve hastane kuyrukları üzerinden eleştiriyor. İsveç Demokratlarından Richard Jomshof ona quisling dedi ve kampanyanın üslubu başlı başına bir mesele hâline geldi. İlımlı Muhafazakâr Parti ile Sosyal Demokratlar, çoklu suçlarda uygulanan indirimi, yani mängdrabatt'ı kaldırma sözü verdi. Parlamento indirimi 13 Ağustos'ta kaldırdı. Hükümet ceza infaz kurumunun maliyetini yılda 41,1 milyar kron olarak hesaplıyor; kurum ise yerlerin ve personelin 2040'tan önce hazır olamayacağını söylüyor.

Yurt dışındaki İsveçliler 30 Temmuz'dan itibaren ilk oy kullananlar oldu. Seçim gününden 30 gün önce kesinleşen seçmen kütüğü onlardan 226.906'sını içeriyor; 2022'de 182.000'den fazlası oy kullanma hakkına sahipti ve SVT'ye göre yalnızca yüzde 32'si oy kullandı. Yeşiller ile İlımlı Muhafazakâr Parti Londra'da kampanya yürüttü, İsveç Demokratlarının Stockholm teşkilatı ise İspanya sahilinde afiş astı. SVT, bu grubun seçimi belirleyebileceğinin söylendiğini yazıyor; çünkü oylarının bir kısmı ancak seçim gününden sonraki çarşamba sayılıyor.

İlımlı Muhafazakâr Parti, Ukrayna'ya desteği dış politikadaki birinci önceliği olarak tanımlıyor ve savunma bütçesinin 2022'de yılda 75 milyar krondan 2026'da 175 milyar krona çıktığını söylüyor. Sosyal Demokratlar aynısını vaat ediyor: Ukrayna'ya desteğin sürmesi ve NATO iş birliğinin derinleştirilmesi. Partiler daha küçük konularda ayrışıyor: kalkınma yardımı, Sosyal Demokratların istediği güncellenmiş feminist dış politika ve nükleer silahların İsveç toprağında yasaklanıp yasaklanmayacağı. Yeşiller NATO'ya hayır oyu verdi ama üyelikten çıkmayı savunmuyor.

2.4jan2.1feb2.3mar2.9apr2.4maj2.2jun
Novus seçmen barometresinde Liberal Parti'nin desteği, 2026'da ay ay · bugün seçim olsa alınacak oyların yüzdesi · Source: Novus
Parlamentoya giriş barajı yüzde 4,0. Altı noktanın hepsi Novus'un kendi haziran raporunda Tablo 2'de yer alıyor; tablo barometreyi “Bugün parlamento seçimi olsa nasıl oy verirdiniz?” sorusu üzerinden ay ay veriyor. Saha çalışması 7–18 Ocak, 2–15 Şubat, 14–18 Mart, 6–19 Nisan, 4–17 Mayıs ve 1–14 Haziran 2026 tarihlerinde yapıldı. Yanıt verenlerin sayısı büyük ölçüde değişiyor: martta 2.188, haziranda 5.962. Bu yüzden ilk aylar son aylara göre daha az kesin. Novus, haziranda Liberal Parti için hata payını ±0,4 puan olarak veriyor ve ocaktan hazirana kadar hiçbir ayda parti için istatistiksel olarak anlamlı bir değişim bildirmiyor. Dolayısıyla aylar arasındaki hareketler gerçek dalgalanmalar diye okunmamalı. Barajla arasındaki mesafe ise başka bir konu: Novus hem martta hem nisanda Liberal Parti'yi istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüzde dörtün altında sayıyor. Temmuz ölçümünün yayımlanmış bir tablosu yok, bu yüzden seriye dâhil edilmedi. Seride yalnızca Novus var ve rakamlar başka kuruluşlarınkiyle karıştırılmamalı.
”Tidö partileri, seçim gününe kalan 41 günde tarihî bir toparlanma gerçekleştirmezse, şimdiden sonucu belli olmuş olabilecek bir seçim kampanyası.”
Mats KnutsonSVT'de iç politika yorumcusu

The numbers

Sandalyeler, baraj ve denkleştirme
349 sandalye
Parlamentoda 349 sandalye var; bunların 310'u sabit seçim çevresi sandalyesi, 39'u denkleştirme sandalyesi. Sabit sandalyeler partiler arasında değiştirilmiş Sainte-Laguë yöntemiyle paylaştırılıyor; denkleştirme sandalyeleri ise bütünün ülke genelindeki oylara olabildiğince orantılı olması için dağıtılıyor. Ana kural, bir partinin sandalye alabilmesi için ülke genelinde oyların en az yüzde dördünü kazanmasıdır. İstisna, tek bir seçim çevresinde en az yüzde on iki alan partidir; böyle bir parti yalnızca o seçim çevresinin sandalyelerinin paylaşımına girer.
Sekiz parti lideri ve SVT'nin söyleşileri
SVT, seçim gününden önce parlamentodaki sekiz partinin liderleriyle kendi memleketlerinde söyleşi yapıyor: 23 Ağustos Sölvesborg, İsveç Demokratları adına Jimmie Åkesson; 25 Ağustos Göteborg, Liberal Parti adına Simona Mohamsson; 27 Ağustos Göteborg, Sol Parti adına Nooshi Dadgostar; 30 Ağustos Strängnäs, İlımlı Muhafazakâr Parti adına Ulf Kristersson; 1 Eylül Uppsala, Sosyal Demokratlar adına Magdalena Andersson; 3 Eylül Uppsala, Hristiyan Demokratlar adına Ebba Busch; 6 Eylül Härnösand, Yeşiller adına Amanda Lind; 8 Eylül Östersund, Merkez Parti adına Elisabeth Thand Ringqvist.
Başlangıç noktası: 2022 seçim sonucu
176'ya 173 sandalye
Sosyal Demokratlar yüzde 30,33 ve 107 sandalye, İsveç Demokratları 20,54 ve 73, İlımlı Muhafazakâr Parti 19,10 ve 68, Sol Parti 6,75 ve 24, Merkez Parti 6,71 ve 24, Hristiyan Demokratlar 5,34 ve 19, Yeşiller 5,08 ve 18, Liberal Parti 4,61 ve 16. Katılım, 7.775.390 seçmenin yüzde 84,21'iydi. İlımlı Muhafazakâr Parti, Hristiyan Demokratlar, Liberal Parti ve İsveç Demokratları böylece 176 sandalyeye ulaşıyor, diğer dört parti ise 173'te kalıyor. Seçim Kurumu ayrıca 41.139 kişinin büyükelçilik ve konsolosluklarda oy kullandığını, yurt dışından 34.731 mektup oyunun alındığını kaydediyor.
İsveç İstatistik Kurumu'nun parti sempatisi araştırması, Mayıs 2026
Bugün seçim olsa sonucun ne olacağı sorusunda: Sosyal Demokratlar yüzde 33,9, İsveç Demokratları 18,3, İlımlı Muhafazakâr Parti 17,3, Sol Parti 8,6, Yeşiller 6,6, Merkez Parti 6,1, Hristiyan Demokratlar 4,5, Liberal Parti 2,5 ve diğerleri 2,0. İsveç İstatistik Kurumu kendi aralıklarına belirsizlik payı diyor; bunlar Liberal Parti için ±0,5'ten Sosyal Demokratlar için ±1,2'ye kadar gidiyor. Saha çalışması 28 Nisan'dan 28 Mayıs 2026'ya kadar sürdü ve kendisine ulaşılan 9.260 kişiden 4.542'si yanıt verdi.
Novus seçmen barometresi, Haziran 2026
Liberal Parti %2,2
Sosyal Demokratlar yüzde 32,6, İsveç Demokratları 20,0, İlımlı Muhafazakâr Parti 16,6, Sol Parti 8,9, Yeşiller 6,4, Merkez Parti 6,1, Hristiyan Demokratlar 5,6, Liberal Parti ±0,4 hata payıyla 2,2. Hükümet kanadı ile muhalefet arasındaki fark, mayıstaki 7,4 puana karşılık, muhalefet lehine 9,6 puandı. Bu rakamlarla Liberal Parti hiç sandalye kazanamazdı. Mayısa göre istatistiksel olarak anlamlı tek değişim, İlımlı Muhafazakâr Parti'nin 1,6 puanlık kaybıydı. Saha çalışması 1–14 Haziran 2026'da yapıldı ve 5.962 seçmen yanıt verdi.
Verian'ın SVT için yaptığı son ölçüm
Verian'ın SVT için yaptığı son ölçümde muhalefet, yani Sosyal Demokratlar, Yeşiller, Merkez Parti ve Sol Parti, yüzde 53,9 alıyor; Tidö partileri yüzde 43,9'da kalıyor, aradaki fark 10 puan. Merkez Parti yazın kazananı: haziranda yüzde 5,4 iken ağustosta yüzde 8'e çıktı. Liberal Parti yüzde 1,9 ile barajın altında kalmaya devam ediyor.
Yurt dışından oy vermek: tarihler ve süreler
Mektup oy yurt dışından en erken 30 Temmuz 2026'da gönderilebilir ve İsveç dışında postaya verilmelidir; İsveç içinde postalanırsa geçersiz olur. İsveç büyükelçilik ve konsolosluklarında erken oy verme en erken 20 Ağustos'ta başlar, her temsilcilik kendi çalışma saatlerini belirler ve seçim gününün kendisinde yurt dışında oy kullanılamaz. Süreler birbirinden farklıdır. Seçmen kütüğünden düşmüşseniz oyunuzun Seçim Kurumu'na seçim gününden önceki gün, yani 12 Eylül'e kadar ulaşması gerekir. Oy kartınız yoksa ama kütükte kalmışsanız, mektup oyunun Seçim Kurumu'na seçim gününden sonraki gün, 14 Eylül'e kadar ulaşması gerekir. Oy kartınız varsa, seçimden sonraki çarşamba olan 16 Eylül'e kadar belediyeye ulaşması gerekir. Yurt dışındaki bir İsveçlinin oy hakkı yalnızca parlamento seçimindedir, bölge ve belediye seçimlerinde yoktur. Ülkeden göç etmiş bir İsveçli kütükte otomatik olarak on yıl kalır, sonrasında yeniden kayıt yaptırması gerekir. Kütükte kalmaya devam ederken oy vermek kayıt sayılmaz, ancak kütükten çoktan düşmüş biri oy vererek yeniden kütüğe alınır.
Yurt dışındaki İsveçliler: kaç kişiler ve oyları ne zaman sayılıyor
226.906 yurt dışı İsveçlisi
2026 seçiminin seçmen kütüğü, parlamento seçiminde oy kullanma hakkı olan 8.046.725 kişi içinde 226.906 yurt dışı İsveçlisi ve 483.182 ilk kez oy verecek seçmen barındırıyor. Kütük seçim gününden 30 gün önce kesinleşti. SVT'ye göre 2022 seçiminde 182.000'den fazla yurt dışı İsveçlisinin oy hakkı vardı ve yalnızca yüzde 32'si, yaklaşık 58.000 oy kullandı. SVT kütükteki sayının neredeyse yüzde 24 arttığını yazıyor ama bu rakam için bir karşılaştırma yılı vermiyor. SVT sayımla ilgili anlatımını düzeltti ve artık yurt dışı oylarının tamamının seçim gecesi sayılmadığını, bir kısmının ancak sonraki çarşamba sayıldığını yazıyor.
Ceza reformu: karar, maliyet ve kapasite
Hükümetin yeni bir ceza yaptırımı sistemine ilişkin kanun tasarısı, prop. 2025/26:297, 30 Haziran 2026'da parlamentoya sunuldu. Çoklu suç işleme durumunda tasarı, ek suçların ceza tayininde daha fazla ağırlık taşımasını ve cezanın, sanığın mahkûm olduğu suçların toplam ceza değerinden hareketle belirlenmesini öngörüyor. Partilerin mängdrabatt'ın kaldırılması dediği şey bu. Adalet Komisyonu raporunu 12 Ağustos 2026'da kesinleştirdi, genel kurul da tasarıyı seçimden bir ay önce, 13 Ağustos'ta kabul etti. Yürürlük tarihi yok: değişiklikler hükümetin belirleyeceği gün yürürlüğe girecek. Hükümet, Ceza ve Denetimli Serbestlik Kurumu'nun, diğer etkenlerin yanı sıra bu önerilerden doğan yer ve personel ihtiyacının en erken 2040'ta karşılanabileceğini değerlendirdiğini yazıyor ve kurumun maliyetini yılda yaklaşık 41,1 milyar kron olarak veriyor. Sosyal Demokratlar, Sol Parti, Yeşiller ve Merkez Parti ayrı ayrı karşı önerge verdi. Kampanyada İlımlı Muhafazakâr Parti 3 Ağustos'ta değişikliğin önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesine öncelik verme sözü verdi; Sosyal Demokratlar ise 7 Ağustos'ta cinsel suçlarla başlayacaklarını söyledi.
NATO, savunma bütçesi ve partilerin gerçekte neyde ayrıştığı
İlımlı Muhafazakâr Parti kendi savunma politikası sayfasında, kendi liderliğindeki hükümetin İsveç'i 7 Mart 2024'te NATO'ya soktuğunu, savunma ödeneğinin 2022'de yılda 75 milyar krondan 2026'da yılda 175 milyar krona yükseldiğini ve İsveç'in NATO'nun harcama hedefine 2030'da ulaşması gerektiğini belirtiyor. Sosyal Demokratlar NATO iş birliğini derinleştirmek, Ukrayna'ya askerî desteği sürdürmek, kalkınma yardımını korumak ve güncellenmiş bir feminist dış politika izlemek istediklerini yazıyor. Sol Parti üyeliğe karşı çıktı; İsveç'te nükleer silahları yasaklayan bir kanun istiyor ve yabancı askerlerin kalıcı üsleri olmasını istemiyor. Yeşiller hayır oyu verdi, parlamentonun kararına saygı duyuyor, üyelikten çıkma talebini savunmuyor ve hem barışta hem savaşta İsveç toprağında nükleer silahlara karşı yasal düzenleme istiyor.

What the comparison shows

Where they agree

Knutson, Sjöström ve Kristersson aynı yerden başlıyor: muhalefet önde ve farkı kapatması gereken Kristersson.

Where they split

Kristersson, seçim iki seçenek arasında gerçek bir tercihe dönüştüğünde sağa verilen desteğin artacağını savunuyor. Knutson ise Tidö partileri tarihî bir toparlanma yapmazsa kampanyanın şimdiden sonuçlanmış olabileceğini yazıyor. İkinci tartışma yurt dışı oyları üzerine. SVT, yurt dışındaki İsveçlilerin seçimi belirleyebileceğinin söylendiğini aktarıyor; Oscarsson ise yurt dışından 70.000 ila 80.000 oy bekliyor ve ilk kez oy verecek seçmenlerin daha çok önem taşıdığını düşünüyor.

What nobody is saying

Başbakan adaylarının hiçbiri hükümette kimin fiilen yer alacağını söylemiyor. Kristersson, yeni bir dönemde İsveç Demokratlarının etkisinin nereye kadar uzanacağını söylemiyor. Ve ceza reformunun yürürlük tarihi yok: değişiklikler hükümetin belirleyeceği gün yürürlüğe girecek.

Who says what

Magdalena Andersson, Sosyal Demokratların lideri ve muhalefetin başbakan adayı

Andersson kampanyasını, uzun zamandır olmadığı kadar tehlikeli ve öngörülemez dediği bir dünyaya bağlıyor ve politikasını üç vaatte topluyor: daha güvenli, daha zengin ve daha bütünleşmiş bir İsveç. Uygulamada bu, daha güçlü bir savunma, daha fazla polis ve bir İsveç mafya yasası, artırılmış çocuk parası, hastalık izninin ücretsiz ilk gününün kaldırılması, özel okullardan kâr aktarımının durdurulması ve herkesin İsveççe öğrenmesi demek. Sol Parti ile Yeşilleri ortak olarak anmaktan kaçınıyor.

Ulf Kristersson, Başbakan ve İlımlı Muhafazakâr Parti'nin lideri

Kristersson muhalefetin anketlerdeki üstünlüğünü küçümsüyor ve seçmenler iki bloğun vergi, suç ve göç konularında ne savunduğunu gördüğünde sağa verilen desteğin artacağını savunuyor. Aftonbladet'e verdiği söyleşide Richard Jomshof'un quisling suçlamalarını tatsız ve terbiyesiz olarak niteledi; eleştirisini hem Jomshof'a hem gazeteye yöneltti.

”Så säger man bara inte. Man kan ha en tuff politisk debatt och diskussion även om svåra saker. Men man måste kunna skilja på sak och person, det gäller ärligt talat både Jomshof och Aftonbladet.”Böyle bir şey söylenmez. Zor konularda bile sert bir siyasi tartışma ve müzakere yürütülebilir. Ama insan meseleyi kişiden ayırabilmeli; açıkçası bu hem Jomshof için hem Aftonbladet için geçerli.
Richard Jomshof, İsveç Demokratları milletvekili ve Adalet Komisyonu'nun eski başkanı

Jomshof, Aftonbladet'in siyasi yayın yönetmeni Anders Lindberg'e X'te quisling dedi. Bu, Lindberg'in, İsveç Demokratlarından bakanların yer alacağı İlımlı Muhafazakâr Parti liderliğindeki bir hükümette Jomshof'un adalet bakanı olabileceğini söylediği videoyu paylaşmasından saatler sonraydı. Sözünü, Lindberg'in kendisinin başbakanı Franz von Papen'e benzetmesine dayanarak savunuyor; SVT'nin aktardığına göre von Papen, Hitler'in iktidara gelişinde belirleyici rol oynayan Alman muhafazakâr siyasetçidir. Kısa süre sonra Magdalena Andersson'a da quisling dedi. Lindberg, fikir gazeteciliğinin vatana ihanet olmadığı yanıtını verdi; Kristersson, Ebba Busch ve Simona Mohamsson üslubu eleştirdi.

”De kryper ju alla för islamisterna, vars mål är att ta vår demokrati och vårt land ifrån oss”Hepsi İslamcıların önünde sürünüyor; onların amacı demokrasimizi ve ülkemizi elimizden almak
Mats Knutson, SVT'de iç politika yorumcusu

Knutson tabloyu asimetrik okuyor. Kristersson'ın bir oyun değiştiriciye, kamuoyunu hızla döndürecek bir olaya ya da çıkışa ihtiyacı var; Andersson ise en çok risk almayarak kazanıyor. Tidö partilerinin bütçe harcamalarının şimdiye kadar sonuç vermediğini ve umutlarını, yaz başındaki ölçümlere göre seçmenin yüzde 15 ila 20'sini bulan kararsızlara bağladıklarını da belirtiyor.

”En valrörelse som redan kan vara avgjord om inte Tidöpartierna presterar en historisk upphämtning under de 41 dagar som återstår till valdagen.”Tidö partileri, seçim gününe kalan 41 günde tarihî bir toparlanma gerçekleştirmezse, şimdiden sonucu belli olmuş olabilecek bir seçim kampanyası.
Torbjörn Sjöström, Kamuoyu araştırma kuruluşu Novus'un yönetim kurulu başkanı

Sjöström belirleyici olanı bloklar arasındaki farkta değil barajda görüyor. Temmuz barometresine yazdığı analizde, Liberal Parti'nin Novus tarihinde, yani 2006'dan bu yana yapılan hiçbir ölçümde bu kadar düşük olmadığını ve oylarını en çok toplayan partinin, blok sınırının öbür tarafında duran Merkez Parti olduğunu yazıyor. Ayrıca İttifak yıllarının eski taktik oy mantığının kalmadığını, dolayısıyla küçük partilerin kendi başlarına gerekli olduklarını göstermek zorunda olduğunu savunuyor.

”Men oppositionspartierna har ett klart övertag över en framtida Tidöregering, särskilt om man räknar in ett L som ligger extremt lågt, 2,6 procentenheter under 4-procentsspärren.”Ama muhalefet partileri, gelecekteki bir Tidö hükümetine karşı açık bir üstünlüğe sahip; özellikle de yüzde dörtlük barajın 2,6 puan altında, son derece düşük seyreden bir Liberal Parti hesaba katıldığında.
Henrik Ekengren Oscarsson, Göteborg Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü

Oscarsson yurt dışından 70.000 ila 80.000 oy bekliyor ve ilk kez oy verecek seçmenlerin kat kat daha kalabalık olduğunu hatırlatıyor. 2022 seçimini, yaklaşık 46.000 oyla belirlenmiş, İsveç demokrasi tarihinin en yakın üçüncü seçimi olarak niteliyor ve yurt dışı oylarının ancak bu kadar yakın bir yarışta belirleyici gösterilebileceğini, seçimlerin ise nadiren bu kadar yakın olduğunu söylüyor. Grubu vergi kaçkınlarından öğrencilere kadar çok karışık diye tanımlıyor; oyları da İsveç içinden geç ulaşan erken oylarla aynı geç yığına düşüyor.

Our coverage