Topyekûn savunma: dört Fransız firkateyni ve İsveç'in ilk psikolojik savunma stratejisi
İsveç, askerî ve sivil savunmasını tek bir bütün olarak ele alıyor: totalförsvar. Ülke, dört Fransız firkateyni için 4,3 milyar euroluk bir sözleşme imzaladı, ilk gemi 2030'da teslim edilecek ve hükümet ülkenin psikolojik savunma alanındaki ilk ulusal stratejisini açıkladı. Silahlı Kuvvetler'e göre yeni Himars roketatar sisteminin hedefleri, olası bir savaşta cephe hatlarının yüzlerce kilometre gerisinde.
SVT'nin analiz olarak etiketlediği bir yazıda, kanalın güvenlik muhabiri John Granlund 7 Eylül 2026'da yeni Himars roketatar sisteminin İsveç'e cephe hatlarının çok gerisindeki hedefleri vurma imkânı verdiğini yazdı. Yazdığına göre İsveç savunmasının giderek daha büyük bölümü artık böyle görünüyor: sınırda değil, İsveç'ten uzakta verilecek bir savunma savaşı. Silahlı Kuvvetler'e göre hedefler şöyle: olası bir savaşta cephe hatlarının yüzlerce kilometre gerisindeki silah depoları ve lojistik merkezleri.
1 Eylül 2026'da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Başbakan Ulf Kristersson, Stockholm'de demirli Fransız firkateyni Amiral Ronarc'h'ta, dört Fransız firkateyni için 4,3 milyar euroluk bir sözleşme imzaladı. The Local'a göre ilk gemi 2030'da teslim edilecek. Macron, gemilerin Aster 30 hava savunma füzeleri ve muhtemelen uzun menzilli vuruş için deniz platformlu seyir füzeleri taşıyacağını söyledi. İsveç'in Paris merkezli bir nükleer caydırıcılık düzenine destek vereceğini de söyledi.
Macron mart 2026'da, AB'nin tek nükleer silahlı ülkesi Fransa'nın müttefiklerini, İsveç dahil, nükleer cephaneliğiyle koruyacağı bir programı tanıtmıştı. Kristersson, NATO'nun Avrupa ayağının güçlenmeyi sürdürdüğünü söyledi. Macron anlaşmayı büyük bir stratejik ortaklık olarak niteledi ve Fransız-İsveç iş birliğinin Avrupa savunma ayağının temel bir bileşeni hâline geldiğini söyledi. The Local'ın haberine göre Avrupalı NATO üyeleri, Başkan Donald Trump yönetiminde Washington'ın yalpalayan bağlılığından kaygılı; Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı beşinci yılında. İsveç, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden iki yıl sonra 2024'te NATO'ya katıldı.
28 Temmuz 2026'da Kristersson hükümeti İsveç'in psikolojik savunma alanındaki ilk ulusal stratejisini açıkladı. Görevler psikolojik savunma kurumuna, sivil savunma kurumuna, Silahlı Kuvvetler'e ve zorunlu hizmet kurumuna verildi. Hükümetin yazdığına göre düşman aktörler, ülkelerin içinde ve arasında huzursuzluk ve bölünme yaratmak için sistemli biçimde çalışıyor. Strateji, 13 Eylül 2026 genel seçiminden haftalar önce geldi. Hükümet bu seçimin yabancı bir gücün uygunsuz etkisinden korunması gerektiğini söylemişti. O seçim hükümeti düşürdü ve Kristersson 17 Eylül'de istifa etti.
Firkateynler, roketatar sistemi ve halk için bir strateji tek bir kelimenin içinde duruyor: totalförsvar. Hükümet bunu, İsveç'i savaşa hazırlamak için gereken çalışma olarak tanımlıyor: askerî savunma ve sivil savunma olmak üzere iki parça. Sivil savunma bakanı Carl-Oskar Bohlin psikolojik savunmayı topyekûn savunmanın araçsal bir parçası sayıyor; stratejinin kendi hedefi de onu bu bütüne daha sıkı yerleştirmek. Buradaki hiçbir kaynak firkateynleri stratejiye bağlamıyor.
”Karşılıklı, saygılı ve iddialı, büyük bir stratejik ortaklığa imza atıyoruz.”
The numbers
What the comparison shows
Where they agree
The Local'ın imza törenine dair haberine göre Macron da Kristersson da savunmada daha fazla Avrupa özerkliği ihtiyacının altını çizdi ve ikisi de Avrupa ayağı ifadesini kullandı. Bohlin'in konusu ise Avrupa değil cephe gerisi.
Where they split
Macron'un Avrupa savunma ayağı ile Kristersson'ın NATO'nun Avrupa ayağı aynı kurum değil: biri Avrupa'da duruyor, diğeri ittifakın içinde. Müttefiklere Fransa'nın nükleer cephaneliğiyle koruma öneren yalnızca Macron oldu.
What nobody is saying
Buradaki hiçbir kaynak Himars alımına fiyat koymuyor. SVT, Himars'ı Amerikan roketatar sistemi olarak anıyor ve alım için ne üretici ne maliyet ne de tarih veriyor, sayfadaki tek fiyat firkateynlerin 4,3 milyar eurosu. Savunma iradesinin nasıl ölçüleceğini de kimse söylemiyor, oysa bu stratejinin kapsadığı dört sütundan biri.
Who says what
Devletler ve devlet benzeri aktörlerin İsveç toplumuna duyulan güveni sürekli sınadığını söylüyor. Stratejiyi buna yanıt olarak sunuyor: kendi deyişiyle bilişsel alandaki direnci güçlendirmeye yönelik toplu bir plan.
”Vår försvarsvilja sitter mellan öronen.”Savunma irademiz kafamızın içindedir.
Firkateyn alımını transatlantik değil, Avrupa çerçevesine yerleştiriyor. Adını andığı ayak NATO'nun Avrupa ayağı; yani ittifakın yanında değil, içinde büyüyen bir şey.
”Everyone now knows that in Europe we must take greater responsibility for our own security.”Avrupa'da kendi güvenliğimiz için daha fazla sorumluluk almamız gerektiğini artık herkes biliyor.
Sözleşmeyi bir satıştan çok ortaklık olarak sunuyor ve onu bir Avrupa savunma ayağının içine yerleştiriyor. Müttefiklere, İsveç dahil, Fransa'nın nükleer cephaneliğiyle koruma da önerdi.
”We are sealing a major strategic partnership, one that is reciprocal, respectful and ambitious.”Karşılıklı, saygılı ve iddialı, büyük bir stratejik ortaklığa imza atıyoruz.