AfD'nin Alman eyaletlerindeki seçim zaferleri ve onunla kim hükümet kuracak
Aşırı sağcı AfD, Eylül 2026'da iki Alman eyalet seçiminde birinci oldu ve Saksonya-Anhalt'ta kesin sayıma göre yüzde 43,8 aldı. Orada 83 sandalyenin 39'u onun ve hiçbir parti onunla koalisyona girmeyi kabul etmedi. 6 Ekim'de Saksonya-Anhalt eyalet meclisi bir AfD politikacısını meclis başkanı seçti. Oyların bir kısmı onun kendi partisinin dışından geldi.
AfD, Eylül 2026'daki üç Alman eyalet seçiminin ikisini kazandı. 6 Eylül'de Saksonya-Anhalt'ta kesin sayıma göre yüzde 43,8 aldı, 2021'e göre 23 puan fazlası. OSW araştırma merkezi bunu partinin tarihindeki en iyi sonuç olarak tanımladı. Eyalette 24 yıl iktidarda kalan CDU 19,9 puan kaybedip yüzde 17,2'ye düştü. İki hafta sonra AfD, Mecklenburg-Vorpommern'de yüzde 38,2 aldı, SPD ise yüzde 35,5'te kaldı. CDU orada yüzde 4,9 alarak yüzde beş barajını geçemedi.
CDU, SPD, Yeşiller ve Die Linke'nin hepsi AfD'yle hükümet kurmayı dışlıyor. Almanlar bu reddedişe Brandmauer, yani yangın duvarı diyor. CDU, AfD Almanya'nın anayasal düzenini tehdit ettiği için bu politikanın gerekli olduğunu söylüyor. AfD ise politikanın demokratik olmadığını söylüyor. Reuters ağustosta AfD'nin ne bir eyalet ne de federal hükümete girdiğini, Politbarometer'in ise partiyi ülke genelinde yüzde 27'ye, Bavyeralı kardeş partisi CSU'yla birlikte CDU'yu yüzde 22'ye koyduğunu yazdı.
6 Ekim'de Saksonya-Anhalt'ın yeni eyalet meclisi AfD'li Tobias Rausch'u başkan seçti; bir Alman eyalet meclisine başkanlık eden, partisinden ilk kişi oldu. Meclis başkanı oturumları yönetir, meclisin idaresini yürütür ve eyaletin protokolünde en üst sırada yer alır. Rausch 48 oy aldı, AfD ile BSW'nin toplam sandalyesinden dört fazla. CDU yönetimi milletvekillerine topluca çekimser kalmalarını söylemişti. Partinin 15 milletvekilinden 14'ü salondaydı ve toplamda beş çekimser oy sayıldı.
Mecliste salt çoğunluk 83 sandalyenin 42'si. AfD'de 39 var; CDU, SPD, Yeşiller ve Die Linke'de toplam 39 var. Böylece hangi tarafın bu sayıya ulaşabileceğine BSW'nin beş oyu karar veriyor. Seçimden önce AfD'yle işbirliği yapacağını söyleyen BSW, beş oyunu Rausch'a vaat etmişti. Parti resmi bir koalisyonu dışladı ve bunun yerine tek tek yasalarda bir azınlık hükümetini desteklemeyi öneriyor.
Başka yerlerdeki sonuçların hepsi aynı yöne işaret etmedi. Die Linke Berlin'de birinci oldu, AfD orada üçüncü kaldı. 9 Ekim'de SPD, Die Linke ve Yeşiller Mecklenburg-Vorpommern'de koalisyon görüşmelerine başlamakta anlaştı. CDU içinde Brandmauer'in kendisi tartışmalı. Eylül yenilgilerinden sonra bazı üyeler AfD'yi dışlama tutumunun bırakılması için bastırdı, bölge örgütleri ise ocaktan beri eyalet hükümetini yöneten Sven Schulze'nin istifasını istedi.
”Bu görevi bir grubun başkanı olarak değil, Saksonya-Anhalt eyalet meclisinin tamamının başkanı olarak yürüteceğim.”
The numbers
What the comparison shows
Where they agree
AfD iki eyalette birinci oldu ve CDU, Federal Almanya tarihinde ilk kez bir eyalet meclisinin dışında kaldı. 6 Ekim oylamasından sonra BSW'nin kurucusu Sahra Wagenknecht, Brandmauer'in çöktüğünü ve Siegmund'un aralıkta seçilmesinin artık olası hale geldiğini söyledi. SPD genel sekreteri Tim Klüssendorf ise CDU'nun kendi saflarında bu oyu kimin doğru bulduğunu açıklaması gerektiğini söyledi.
Where they split
Merz yenilgilere kendi cephesindeki reformlarla yanıt veriyor ve çizgisini koruduğunu söylüyor. Weidel, kendi partisiyle çalışmayı reddetmenin CDU'yu kaybettiren şey olduğunu söylüyor; kanıtı ülke genelindeki anketler, ağustos sonunda AfD'yi CDU ve CSU'nun önüne koymuştu. Holm, Mecklenburg-Vorpommern'deki diğer partilerden kendisiyle görüşmelerini istedi; onsuz hükümet kurabilen üç parti ise kendi aralarında görüşmelere başladı. Eralp'in kazandığı seçim ters yönü gösteriyor: Die Linke Berlin'de konut meselesiyle birinci oldu, AfD üçüncü kaldı.
What nobody is saying
Rausch'un dört fazla oyunun nereden geldiği bilinmiyor, çünkü oylama gizliydi. Mecliste CDU grubunun başkanlığını da yürüten Schulze, bu oyların kendi milletvekillerinden geldiği yönündeki iddianın doğrulanamayacağını söyledi. Aralıktaki eyalet başbakanlığı oylaması, o oyların yine gelip gelmeyeceğini gösterecek. OSW, eyalet anayasasının bu oylama için süre sınırı koymadığını ve üçüncü tura kalması halinde basit çoğunluğun yeteceğini belirtiyor.
Who says what
6 Ekim'de kendi partisinin dışından gelen oylarla meclis başkanlığını aldı. Görevi kendi grubu için değil, meclisin tamamı için yürüteceğini ve meclis kurallarının çoğunluklar değiştiğinde de geçerli kalması gerektiğini söyledi. Siyasi yangın duvarları döneminin geride kalması gerektiğini de belirtti.
”Ich werde dieses Amt nicht als Präsident einer Fraktion führen, sondern als Präsident des gesamten Landtages von Sachsen-Anhalt führen”Bu görevi bir grubun başkanı olarak değil, Saksonya-Anhalt eyalet meclisinin tamamının başkanı olarak yürüteceğim.
Saksonya-Anhalt sonucunun Almanya'nın bütününü değiştirdiğini ve bunun sonuçları olacağını söylüyor. Köklü reformlar vaat ederken kendi çizgisinden sapmadan devam ettiğini belirtiyor.
”We are all profoundly shocked. We did not expect it to turn out like this.”Hepimiz derin bir şok içindeyiz. Bunun böyle sonuçlanmasını beklemiyorduk.
Seçimden önce AfD'nin Saksonya-Anhalt'ta hükümeti kuracağını söylemişti. CDU'nun kendi partisiyle çalışmayı reddetmesinin muhafazakârları zayıflattığını ve sonunda AfD'yi ülke genelinde iktidara taşıyacağını savunuyor.
”The CDU will never win another federal election”CDU bir daha asla federal seçim kazanamayacak.
Mecklenburg-Vorpommern'de birinci oldu ve bir sonraki eyalet hükümetini kurma hakkını talep etti. AfD'nin doğal olarak diğer bütün partilerle de görüşeceğini söyledi.
”It's about the people of our state. We want to improve politics,”Mesele eyaletimizin insanları. Siyaseti iyileştirmek istiyoruz.
AfD'nin Mecklenburg-Vorpommern'de birinci olduğu gece Die Linke'yi Berlin'de birinciliğe taşıdı. Kiralar, sosyal konut ve büyük konut portföylerinin kamu mülkiyetine geçirilmesi üzerine kampanya yürüttü.
”If a left-wing candidate can win in New York, then there's no reason it can't happen in Berlin.”Sol bir aday New York'ta kazanabiliyorsa, bunun Berlin'de olmaması için hiçbir neden yok.
Our coverage
- Sol Parti ilk kez Berlin'de birinci oldu, Merz sonuçları 'felaket' diye niteledi22 Eylül 2026 Salı
- AfD Mecklenburg-Vorpommern'de rekor oy aldı, CDU tarihinde ilk kez bir eyalet parlamentosunda sandalye kaybetti21 Eylül 2026 Pazartesi
- AfD Saksonya-Anhalt'ta ezici zafer kazandı, Merz bunu Almanya için şok olarak nitelendirdi8 Eylül 2026 Salı
- Aşırı sağcı AfD, bir Alman eyalet seçiminde savaş sonrası dönemin rekor oyunu aldı: yüzde 447 Eylül 2026 Pazartesi
- AfD, Almanya'da tarihi bir eyalet çoğunluğuna yaklaşıyor3 Eylül 2026 Perşembe
- AfD, Saksonya-Anhalt seçimi öncesi yüzde 41 ile lider24 Ağustos 2026 Pazartesi
- Bir CDU belediye başkanı AfD için safları terk etti, Merz'in başı dertte22 Ağustos 2026 Cumartesi