Ege'de Yunanistan ve Türkiye
Ege tartışması artık deniz millî parkları ve enerji planlarıyla yürütülüyor; çünkü Yunan karasularını genişletecek tek hamle, altı deniz milinden on iki deniz miline çıkmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1995'te savaş sebebi saydığı hamledir. Eylül 2026'dan beri bu kavga tatbikat sahaları ve hava sahası duyurularıyla da sürüyor; her taraf diğerinin duyurusunu geçersiz sayıyor.
Ege'de Yunan karasuları altı deniz milinde bitiyor. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin 3. maddesi on iki mile izin veriyor; Yunanistan, İtalya ile anlaşmalarının ardından İyon Denizi'nde on iki mili aldı, Ege'de ise hiç almadı. Nedeni, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1995'te oybirliğiyle kabul ettiği karardır. Bu karar, Ege'de altı milin ötesine Lozan'da kurulan dengeyi bozacak biçimde geçilmesinin savaş sebebi sayılacağını bildiriyor ve askerî olanlar dâhil gerekli görülen bütün yetkileri hükûmete veriyor.
Yunanistan sözleşmeyi 21 Temmuz 1995'te onayladı. Türkiye, sözleşmenin 172 tarafı arasında değil; yani Yunanistan'ın kullanabileceği on iki mil hakkı, Türkiye'nin hiç katılmadığı bir antlaşmada yazılı. Ocak 2026'da Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis mecliste, İtalya ve Mısır ile yapılan deniz anlaşmalarının ardından sıranın karasularının daha da genişletilmesinde olduğunu söyledi. Hangi suları kastettiğini belirtmedi; 1995 kararının işaret ettiği deniz ise Ege.
Türkiye ile Yunanistan arasındaki kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge hiçbir zaman sınırlandırılmadı. Ege dar bir deniz, birçok Yunan adası Türkiye kıyısına yakın ve iki hükûmet de karşı tarafın çizdiği çizgiyi kabul etmiyor. Yerapetritis aynı konuşmada, Yunanistan'ın masaya koyduğu tek konunun bu sınırlandırma olduğunu, Türkiye'nin ise başka konular koyduğunu, egemenliğin ise Yunanistan için tartışma konusu olmadığını söyledi. Her iki taraf da deniz hakkında belge yayımlıyor ve her biri diğerine belgenin hukukî sonuç doğurmadığını söylüyor.
15 Ağustos 2026 tarihli Cumhurbaşkanı kararlarıyla kuzeydoğu Ege'de ve Doğu Akdeniz'de iki deniz millî parkı kuruldu; bu kararlar 16 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlandı. Atina bunları hukuka aykırı saydı: hiçbir devlet kendi yetki alanının ötesinde korunan deniz alanı ilan edemez. 19 Ağustos'ta Yunanistan, Ege'yi de kapsayan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özel Mekansal Çerçevesi'ni ilan etti. Ankara aynı gün bunun Türkiye bakımından hukukî sonuç doğurmadığı yanıtını verdi.
28 Ağustos'ta Yunan Hava Kuvvetleri bir Türk insansız hava aracına karşı iki F-16 kaldırdı. Euronews, İHA'nın Semadirek ile Limni arasındaki deniz üzerinden Atina Uçuş Bilgi Bölgesi'ne ve Yunan hava sahasına girdiğini bildirdi. İHA, bir yolcu uçağı kalkışa hazırlanırken Dedeağaç Havalimanı'nın pistine yaklaştı. 4 Eylül'de aktarılan sözlerinde Erdoğan, Yunanistan'ın gayriaskerî statüdeki Ege adalarını silahlandırmayı bırakması gerektiğini söyledi.
Deniz parkları artık plan değil, imzalanmış düzenlemeler. Erdoğan 15 ağustos 2026'da iki kararname imzaladı ve kararnameler ertesi gün Resmî Gazete'de yayımlandı. Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı, Muğla ve Antalya açıklarında doğu Akdeniz'de 21.706,03 kilometrekareyi kapsıyor ve Türkiye'nin Meis dediği Kastellorizo çevresindeki sulara uzanıyor. Kuzey Ege Deniz Millî Parkı, Çanakkale ve Tekirdağ açıklarında 1.742,14 kilometrekareyi kapsıyor ve Semadirek ile Limni arasındaki sulara doğru uzanıyor. Yunanistan'ın Ankara büyükelçiliği 3 eylül perşembe günü protesto etti; sınırların Türk yetki alanının ötesine, Atina'nın kıta sahanlığı saydığı yerlere uzandığı ölçüde hukukî sonuç doğurmadığını savundu. Türkiye de kendi konumunu yineleyen notalar verdi. Hukukî zemin ortak değil: Yunanistan, hiçbir devletin açık denizde ya da başka bir devletin sahanlığında tek taraflı koruma alanı ilan edemeyeceğini ve adaların karasuyu, kıta sahanlığı ve ekonomik bölge doğurduğunu söyleyerek Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne dayanıyor. Türkiye bu sözleşmeye taraf değil ve sınırların hakkaniyet ve coğrafya temelinde anlaşmayla belirlenmesi gerektiğini savunuyor; çünkü Yunan okuması Türkiye anakarasını dar bir deniz şeridine sıkıştırır. Ankara aynı itirazın aynasını temmuz 2025'te Yunan deniz parkları için yapmış ve çevre programlarının egemenlik iddialarını ilerletmek için kullanılmaması gerektiğini söylemişti.
Eylül 2026'dan itibaren tartışma kâğıttan sahaya taşındı ve araç hava sahası duyurusu oldu. Türkiye, A3788/26 sayılı NOTAM'ı yayımlayarak orta Ege'de 25 eylül ile 27 ekim 2026 arasında, 25. meridyen boyunca uzanan beş büyük tatbikat sahası ilan etti. Yunan anlatısına göre bu sahaların bazı bölümleri, Yunanistan'ın kıyısından 10 deniz mili olarak ölçtüğü ulusal hava sahasına değiyor ya da giriyor; oysa karasuyu altı milde bitiyor. Yunanistan, Atina uçuş bilgi bölgesi içinde trafiği yönlendirme yetkisinin Türkiye'de olmadığını, ICAO kurallarına göre sorumluluğun Yunanistan'da bulunduğunu belirten bir karşı duyuru yayımladı; ardından A3595/26 sayılı NOTAM ile 12 ile 20 ekim 2026 arasında, Türk sahalarının kuzey kısmıyla çakışan iki hava ve deniz tatbikat sahası ilan etti. Türkiye A4388/26 sayılı NOTAM ile yanıt verdi; uluslararası hava sahasındaki Türk tatbikat sahalarıyla çakıştığını söylediği sınırları değiştirmesini Yunanistan'dan istedi ve Yunanistan reddedince Yunan duyurusunu geçersiz ilan ederken kendi duyurusunu yürürlükte tuttu. Buradaki Türk konumları, onları ikinci elden aktaran bir Yunan yayınından alınmıştır; okurken bunu bilmek gerekir.
”Ege'deki egemenlik rejimi tümüyle açıktır.”
The numbers
What the comparison shows
Where they agree
Türk güvenlik kaynaklarına göre MİT Başkanı İbrahim Kalın, ağustos sonunda Atina'da EYP Genel Müdürü Themistoklis Demiris ile görüştü ve ikili, terörizm ile organize suça karşı iş birliğini derinleştirmekte anlaştı. Ankara, sorunların çözümü için çerçeve olarak 7 Aralık 2023 tarihli Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi'ni anıyor. Atina da kendi açıklamasında diyalogdan ve iyi komşuluk ilişkilerinden yana olduğunu belirtiyor.
Where they split
Atina, Yunanistan'ın Ege'deki egemenliğinin uluslararası antlaşmalarla belirlendiğini ve açık kalan tek sorunun kıta sahanlığı ile münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılması olduğunu söylüyor. Türk Dışişleri Bakanlığı ise bunun yerine birbiriyle bağlantılı bir dizi Ege sorunu sayıyor; bunların arasında aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonlar da var.
What nobody is saying
Yunanistan, duyurduğu genişletmenin Ege'yi kapsayıp kapsamadığını hiç söylemedi. Yerapetritis Ocak 2026'da hangi sulardan söz ettiğini belirtmedi; 1995 kararından bu yana geçen otuz bir yılda Yunanistan Ege'de karasularını genişletmedi, dolayısıyla kararın hükümleri hiç sınanmadı.
Who says what
Yunan çerçevesini, aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş coğrafi formasyonlar dâhil, iki ülke arasındaki birbiriyle bağlantılı Ege sorunlarına bağlıyor. Yarı kapalı denizlerde tek taraflı tasarruflardan kaçınılması gerektiğini, Türkiye'nin iki kıyıdaş devletten biri olarak iş birliğine hazır olduğunu ekliyor.
”this and similar initiatives will not affect Türkiye's legal position on Aegean issues”bu ve benzeri girişimler Türkiye'nin Ege sorunlarındaki hukukî konumunu etkilemeyecektir
Türk sözcünün iddialarını asılsız ve kabul edilemez buluyor; Yunanistan'ın egemenliğinin uluslararası antlaşmalarla belirlendiğini ve tartışmaya açılamayacağını söylüyor. Türkiye ile tek uyuşmazlık olarak kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılmasını gösteriyor.
”The sovereignty regime in the Aegean is absolutely clear.”Ege'deki egemenlik rejimi tümüyle açıktır.
Yunanistan'ın rotasını değiştirmesi ve gayriaskerî statüdeki adaları silahlandırmayı bırakması gerektiğini, Türkiye'nin yapıcı davrandığını ama karşılığını görmediğini söylüyor.
”Whoever interprets Türkiye's calm and responsible approach as weakness is making a serious mistake.”Türkiye'nin sakin ve sorumlu yaklaşımını zayıflık olarak yorumlayan ciddi bir hata yapıyor.
Ocak 2026'da mecliste, İtalya ve Mısır ile yapılan deniz anlaşmalarının ardından sıranın Yunan karasularının daha da genişletilmesinde olduğunu söyledi. Hangi deniz alanlarını kastettiğini belirtmedi.
”Today, our sovereignty in the Aegean Sea extends to six nautical miles.”Bugün Ege Denizi'ndeki egemenliğimiz altı deniz miline kadar uzanıyor.
Our coverage
- Türkiye ve Yunanistan, Doğu Akdeniz'deki deniz tatbikatı ve kablo güzergahı konusunda karşı karşıya18 Ekim 2026 Pazar
- ABD Yunanistan'a 4 milyar dolarlık savunma paketi açıkladı, Rubio Yunan-Türk krizini "hayal edilemez" dedi9 Ekim 2026 Cuma
- Yunanistan ve Türkiye Ege'de karşılıklı hava sahası uyarıları yayınladı7 Ekim 2026 Çarşamba
- Türkiye'nin Ege'deki hava sahası kısıtlaması sürerken Ankara deniz yetki alanları yasasına hazırlanıyor3 Ekim 2026 Cumartesi
- Türkiye'nin yeni Ege NOTAM'ı Yunanistan'dan karşı nota aldı24 Eylül 2026 Perşembe
- Denizkurdu-I tatbikatında 14 bin personel, bir bölge Kıbrıs'ın iddia ettiği sularla çakışıyor22 Eylül 2026 Salı
- Yunanistan'la gerilim artarken Türkiye dört denizde Denizkurdu-I tatbikatını başlattı21 Eylül 2026 Pazartesi
- Ege gerginliği tatbikatın ötesine taşındı: hava savunması ve karasuları anlaşmazlığı20 Eylül 2026 Pazar
- Türkiye Ege'de büyük donanma tatbikatı başlatıyor, Yunanistan alarma geçti19 Eylül 2026 Cumartesi
- Fidan: Yunan adalarındaki askerileşme Türkiye için tehdit17 Eylül 2026 Perşembe
- Yunanistan Başbakanı, Erdoğan'ın Ege uyarısının ardından Türkiye kıyısındaki adaya gidiyor11 Eylül 2026 Cuma
- Ege'deki deniz parkı anlaşmazlığı yeniden alevlendi, Yunanistan ve Türkiye suçlamalarını yeniledi10 Eylül 2026 Perşembe
- Yunanistan, Türkiye'nin yeni deniz millî parklarını resmen protesto etti7 Eylül 2026 Pazartesi
- MİT ve Yunan istihbaratı başkanları Ege gerginliği üzerine Atina'da nadir görüşme yaptı6 Eylül 2026 Pazar
- Türkiye ile Yunanistan Ege'deki deniz parkları yüzünden yeniden karşı karşıya5 Eylül 2026 Cumartesi
- Türkiye, Yunanistan'ın turizm planına karşı Ege'deki 'gri bölgeler' anlaşmazlığını yeniden gündeme getirdi4 Eylül 2026 Cuma
- Erdoğan'dan Yunanistan'a uyarı: Ege adalarını silahlandırmayı bırakın3 Eylül 2026 Perşembe
- Yunan F-16'ları Dedeağaç yakınında Türk İHA'sını önledi, Ege gerginliği tırmanıyor29 Ağustos 2026 Cumartesi
- Yunanistan Başbakanı Ege'deki anlaşmazlıklarda Türkiye'ye karşı tonunu sertleştirdi25 Ağustos 2026 Salı
- Yunanistan'dan Türkiye'ye: Ege'deki egemenliğimiz tartışmaya açık değil22 Ağustos 2026 Cumartesi
- Ankara, Yunanistan'ın deniz üstü yenilenebilir enerji planına hukuki sonuç tanımıyor20 Ağustos 2026 Perşembe
- Atina, Türkiye'nin Ege'deki iki yeni deniz parkını kınıyor18 Ağustos 2026 Salı
- Ankara: Yunanistan'ın yeni Ege turizm planı hukuki sonuç doğurmaz9 Ağustos 2026 Pazar